Empiryczne dowody pokazują, że sekciarstwem radykalna lewica nic nie osiągnie.
Jeżeli ostatni post krytyczny Komunistycznej Partii Polski o Grzegorzu Braunie ma czegokolwiek dowodzić, to temu, iż każda organizacja polityczna może ewoluować w dobrym kierunku, o ile nie jest budowana na czymś, co natychmiastowo powinno ją dyskredytować z uwagi na szeroko pojętej lewicy: modelowi sekty. Na konkretnym przykładzie pragnę pokazać, jakiego typu ugrupowań powinno się unikać, jeśli faktycznie chce się budować polityczną bazę dla marksizmu, a nie jedynie siedzieć i snuć fantazje o utopii w hermetycznie zamkniętej grupie.
Czerwony Front to polska sekcja International Marxist Tendency (obecnie nazywającej się bodaj Revolutionary Communist International, niemniej są kojarzeni bardziej ze starą nazwą, więc będę jej używał), czyli coś w rodzaju kolejnej międzynarodówki trockistowskiej, co jest dość istotne przy omawianiu tejże organizacji. Utworzenie polskiej sekcji IMT może być o tyle zabawne, że fizyczny stan Czerwonego Frontu oraz innych organizacji opartych na inklinacjach trockistowskich poniekąd odzwierciedla samą naturę tej międzynarodówki – mają sekcje w 30 krajach i w żadnym nie zbliżyli się nawet do jakiejkolwiek formy sukcesu, a przypomnę, że prześcigają ich w tym już twardogłowi stalinowcy, którzy nie zmienili swojej retoryki od lat 40. XX wieku. Autorefleksja nie jest ich mocną stroną.
Brak jakiegokolwiek znaczenia politycznego nie jest jednak ich największą wadą (a w świetle poniższych faktów można rozpatrywać to nawet jako zaletę). To, co odpycha w przypadku Czerwonego Frontu oraz innych tego typu organizacji, to definitywne i wręcz rażące sekciarstwo w pewnym tego słowa znaczeniu. Gdybym miał porównać to do czegoś konkretnego, osobiście określiłbym tę organizację jako komunistycznych Świadków Jehowy, tyle że mniej sympatycznych, lub co najwyżej jako jakąś bardziej zakonną formę czerwonego odpowiednika ONR-u, który jedynie istnieje, nakleja wlepy i czasem sobie pokrzyczy na jakichś marszach.
Jednak zanim zaczniemy zestawiać te dwa światy, należy przyjrzeć się temu, jak sam patron IMT definiował sekciarstwo w kontekście politycznym. W swojej pracy „Sekciarstwo, Centryzm i Czwarta Międzynarodówka” Lew Trocki pisał: „Każda partia robotnicza, każda frakcja przechodzi w początkowych stadiach okres czystej propagandy, czyli szkolenia kadr. Okres istnienia jako kręgu marksistowskiego nieodmiennie utrwala nawyki abstrakcyjnego podejścia do problemów ruchu robotniczego. Ten, kto nie jest w stanie w porę przekroczyć granic tej ograniczonej egzystencji, przekształca się w konserwatywnego sekciarza. Sekciarz postrzega życie społeczeństwa jako wielką szkołę, a siebie jako nauczyciela. Jego zdaniem klasa robotnicza powinna odłożyć na bok sprawy mniej ważne i zgromadzić się w zwartym szeregu wokół jego mównicy: wtedy zadanie zostanie rozwiązane” ¹ – czyż to paradoksalnie nie jest perfekcyjna ilustracja samych czerwonofrontowych trockistów?
Żeby nie popaść w pułapkę gołosłowności, przytoczę teraz parę cech, które usprawiedliwiają moje spostrzeżenia, opierając się jednocześnie na tekście samego Trockiego, jak i na powszechnych cechach przypisywanych różnorakim sektom (oczywiście nie zarzucam CzF bycia sektą, ale praktykowanie zachowań sektopodobnych)² ³:
– Rekrutacja odbywa się w miłej atmosferze, a swoją ideologię promują przeważnie na ulicach, rozdając ulotki, rozwieszając plakaty i zagadując przechodniów. Rozmawiają, żartują, stawiają się w pozycji tych oświeconych, jednocześnie przekonując cię do dołączenia i wciskając przy tym usilnie arkusz rekrutacyjny. Przeważnie wyznawców dobierają wśród ludzi o poglądach lewicowych, którzy jakkolwiek zwrócą na nich uwagę. Jak to najczęściej bywa w tego typu organizacjach, najbardziej podatne do dołączenia są osoby z problemami osobistymi, kompleksami lub różnego rodzaju zaburzeniami, które zamiast w przypływie troski społecznej odsyłać do specjalistów niosących realną pomoc, to wciągają je w struktury sektopodobnej grupy, by budować im w głowie swój światopogląd, głównie poprzez „edukowanie z podstaw marksizmu”. Później, w konsekwencji tego podejścia, mamy wysyp takich Arków Domeredzkich lub Komitetów Obrony Rewolucji.
– Sprzedając memiczne już gazetki/pisemka ideologoczne, które są również charakterystyczne m.in. dla Świadków Jehowy (choć trzeba im oddać, iż oni nie roszczą sobie za to pieniędzy, w przeciwieństwie do CzF). W tym miejscu ciężko mi się wypowiedzieć o jakości owych elukubracji, ponieważ miałem w rękach tylko jedną, a jej jakość krążyła wokół grafomańskiego bełkotu o pseudointelektualnym podłożu; nie wiem, na ile jest to u nich standardem. Generalnie dogmatyzm idei oraz stosowanie tego XX-wiecznego żargonu są im relatywnie często wytykane.
– W samych strukturach panuje hierarchia oraz kult niepodważalnego dogmatu, który traktuje dzieła Marksa, Lenina i Trockiego niczym księgę sakralną, coś w rodzaju Biblii lub Koranu u katolików lub muzułmanów. Nic więc dziwnego, że samo CzF zeszło się pod jednym z moich ostatnich postów, by wyrazić zbulwersowanie praktyką odrzucenia obecnej taktyki skrajnej lewicy na rzecz „wojny pozycyjnej” (wojny o pozycje lewicy w kulturze i nauce, opracowanej przez Gramsciego); przecież nic nie boli bardziej niż wskazanie, że lata bezsensownego wysiłku i uczenia się „Kapitału” na pamięć były jałowe i skazują cały ten wysiłek na porażkę.
– Oczywiście przy rekrutacji CzF zapewnia o swoich szerokich horyzontach myślowych oraz akceptacji innych poglądów, niemniej po dołączeniu tam i popełnieniu myślozbrodni wbrew jedynemu właściwemu dogmatowi najpewniej zostaniecie w sposób pasywno-agresywny publicznie zaatakowani za głoszenie wszelkich antytrockistowskich herezji, by następnie zostać zmuszonym do wyznania samokrytyki. Kojarzy mi się tutaj osobiście sposób karania członków w sekcie „Jasna Strona Mocy”, gdzie Sandżaja osobiście reżyseruje scenki zawstydzające innych członków sekty, tak by za bardzo nie kwestionowali jego mądrości oraz nie myśleli za dużo na przyszłość ⁴.
– Mają również swój odpowiednik „zebrań” (u ŚJ wspólna nauka Biblii na żywo lub online), gdzie omawiają piętnasty raz ten sam tekst napisany 100–200 lat temu, by rozwodzić się nad jego mądrością, a także nad tym, jak to oni jako jedyni właściwie go interpretują – żadnego innego celu w tym nie ma. Oczywiście takie zebrania w organizacjach politycznych są niejako standardem, ale rzadko kiedy służą „edukowaniu” (czyt. ideologicznemu tresowaniu).
– Atakuje inne organizacje lewicowe, takie jak anarchistyczny „Rozbrat” ⁵, oraz odrzuca współpracę z taką „Akcją Socjalistyczną” ⁶, stwierdzając, iż jedność bez wspólnej teorii jest iluzją (stosując w tym miejscu ad leninum ⁷ i grafomaństwo na kosmiczną wręcz skalę). Czystość ideologiczna, od której sami są dalecy, jest dla nich ważniejsza niż realny i spójny front polityczny. Dzieje się tak, gdyż organizowanie „roków Lenina” pozwala na hermetyzowanie środowiska bez jednoczesnego wysiłku. Można w ten sposób trzymać swoich „wiernych” z dala od innych, podsycać nieufność, podkreślać różnice, ale jednocześnie doczepiać się do każdego wydarzenia (jak choćby protestów anarchistycznych lub tych stalinowskich, organizowanych przez Latający Cyrk Piotra Ciszewskiego).
– Nawet w ich wewnętrznym przekonaniu funkcjonuje coś na zasadzie „sądu ostatecznego” w postaci jakiegoś wielkiego kryzysu światowego, załamania kapitalizmu i następującej po tym rewolucji komunistycznej, która nadejdzie kiedyś tam.
– Rozmawiając z byłymi członkami, doszły mnie słuchy, iż działy się tam ponoć niezbyt ciekawe rzeczy. Nie podali odpowiednich dowodów, stąd nie chcę przytaczać, o co konkretnie chodzi, wiedząc, iż równie dobrze może to być zwykłe pomówienie. Jeśli ktoś wie na ten temat coś więcej, zapraszam do napisania w wiadomości prywatnej.
O ile należy się szydzić z takiego podejścia, to niemniej dogmatyzm i sakralizowanie marksizmu, który jest przede wszystkim narzędziem analizy, sprowadziły całą ideę komunistyczną do chodzącej karykatury tego, czym ta idea była jeszcze 100 lat temu. Mamy XXI wiek, natura kapitalizmu uległa zmianie po ostatniej rewolucji przemysłowej, stąd aktualny komunizm wymaga całkowicie świeżego podejścia… tymczasem obecnie są osoby, które potrafią cytować klasyków marksizmu, by tylko mieć pretekst do zarzucania komuś rewizjonizmu, odstępstw od komunizmu, odchyleń itp. itp. Sakralizacja myśli Marksa i Lenina to największy błąd epoki stalinizmu, który pośrednio przyczynił się do późniejszych patologii i upadku Bloku Wschodniego.
Chociaż za skrajny przykład wziąłem Czerwony Front, to również tego typu uwagi można skierować wobec innych organizacji, które mniej lub bardziej podążają owym wzorem (choćby Instytut Marksa lub nieistniejący już drugi PPR Michała Nowickiego). Sekciarstwo, zarówno w naszym kraju, jak i za granicą, za każdym razem skutkowało budowaniem zamkniętego koła ideologicznej adoracji, gdzie jeden przekonywał drugiego o słuszności i zasadności poglądów całości, a całokształt zamykał się na rzeczywiste problemy ludzi pracy. Skutek: organizacja ludowa izolująca się od ludu.
Źródła i publikacje pomocnicze:
¹ www.marxists.info/archive/trotsky/…/sect.htm
² 116sos.pl/…/sekty-czym-sie-charakteryzuja
³ pl.aleteia.org/…/jak-werbuja-i-manipuluja-sekty-w…
⁵ www.facebook.com/share/p/1CtnUJssrU/
Tadeusz@szmer.info