Jak zapowiadają w sieci już za kilka dni, bo 18 listopada, pierwszy zbudowany przez człowieka, wystrzelony z Ziemi, a teraz zmierzający w kosmos, obiekt osiągnie odległość od swojej planety matki równą jednemu dniu świetlnemu. Mowa o wystrzelonej w roku 1977 sondzie kosmicznej *Voyager 1*. Technologia sprzed pięćdziesięciu lat mknie przez kosmos z prędkością 60 000 km/h. Średnica korpusu bliska wzrostu dorosłego człowieka. Dawno minęła granicę heliosfery i jest od prawie 15 lat w przestrzeni międzygwiezdnej. Wcześniej stawiając czoła wiatrowi słonecznemu, a teraz tkwiąc w prawie pustej przestrzeni — ze średnio jednym atomem wodoru na 10cm3. ![](https://szczezuja.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/11/img_0796.jpg?w=744)„Galaksija” 11/1979 *** Jako komentarz nawiązać do [mojego dawnego muzycznego wpisu z 2019 roku](https://szczezuja.wordpress.com/2019/09/02/buran/), zainspirowanego przypadkowym komentarzem z sieci, który z sentymentem rozpamiętywał dawne programy kosmiczne. Z powodu kolapsu światowej pozycji kultury rosyjskiej, dziś w tle puszczam, zamiast tamtego o wahadłowcu *Buran*, [tło muzyczne „Hyperspace Music” z playlisty *Star Control II*](https://youtube.com/playlist?list=PLP2w4ORJtnUZp9g4Dl1c74M1s8BkN9gg9). *** W rytm muzyki patrzymy na półwieczny kawałek blachy. Technologia sprzed 50 lat wciąż działa i realizuje nieprzerwanie wciąż aktualne młodzieńcze marzenia o podboju kosmosu. Tamta młodzież przekazała dawno pałeczkę w tej sztafecie kolejnym pokoleniom. A *Voyager 1* dalej tkwi w niekończącej się podróży i radiowo melduje o stanie instrumentów pokładowych. *** Podczas pisania tego wpisu okazało się, że to nie jedyna okrągła rocznica. Otóż inne dzieło, tym razem inżynierii oprogramowania ma pięćdziesiąte urodziny. Edytor tekstu [Emacs skończył także pół wieku](https://www.jwz.org/doc/emacs-timeline.html). Jest także pomnikiem swoich czasów, chociaż przez te wszystkie lata zmianie w nim nie uległa zapewne tylko ideologia, bo sam program został wielokrotnie przepisany. Tak oto można obejrzeć plik [*dired.25* z dnia 27 listopada 1976 roku](https://github.com/MITDDC/emacs-1976-1977/blob/main/emacs/7005015/emacs/dired.25?utm_source=chatgpt.com) i porównać go z plikiem w bieżącym repozytorium z plikiem *[dired.el](https://github.com/emacs-mirror/emacs/blob/master/lisp/dired.el?utm_source=chatgpt.com)*. Źródła odpowiadające za przeglądarkę plików w edytorze różnią się nawet w sposobie programowania, początkowo pisane jako makra *języka TECO*, a dziś jako język *Emacs Lisp*. Nie potrafiąc programować ani w jednym, ani w drugim, zobaczymy w pliku odpowiednio pierwszy blok kodu i porozrzucane linie źródeł z drugiego pliku. !DIRED:! !C Edit a directory. Arg is dir name (no arg=default). Enters ^R mode with the directory in the buffer. D deletes the file which is on the current line. U undeletes the current line file. N moves to the next file of which there are 2 or more copies. (defun dired-mode (&optional dirname switches) „Mode for \”editing\” directory listings. „d” #’dired-flag-file-deletion „u” #’dired-unmark „n” #’dired-next-line To już zupełnie inna, nowoczesna technologia nawiązująca do tego czym był *Emacs* w czasie, kiedy startował *Voyager 1*. Zachowana w nienaruszonym stanie sonda, porównana może być tylko z pamięcią mięśniową w *Emacs* *dired.el* naciskając kolejno klawisze *d*, *u*, czy *n*. Podczas, kiedy w odległości jednego dnia świetlnego wszystko działa po staremu, tak jak zawsze, tak jak to kiedyś zaplanowano. *** Może to coś unikatowego dla naszych czasów, aby móc wydzielać z tego co nas otacza koncepcje trwalsze niż pokolenie. Coś co działa, mimo powszechnych wyobrażeń, że nie ma to racji bytu. Zarówno to co jest zamrożone w swojej fizycznej formie, albo to co trwa jako myśl.