بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيم
خیلی وقتها بحث پیش میاید که چرا باید اینقدر روی فارسیسازی واژگان تاکید کنیم؟ واژگانی تخصصی ایجاد شدهاند که چون تخصصی هستند نباید فارسیشان را استفاده کنیم. در این نوشته میخواهم نکاتی در این باره بگویم. در بسیاری از موارد استفاده از واژگان بیگانه و بطور خاص انگلیسی سبب درک اشتباه از واژگان میشود. یعنی واژهای جامع داریم با معانی مختلفی در موضوعات مختلف ولی درک از آن واژه در بهترین حالت معطوف به تنها یکی از جنبههای آن واژه میشود. چند نمونه ببینیم:
Proxy
هنگام شنیدن این واژه چه چیزی به ذهنتان میاید؟ همان چیزی که در تلگرام با آن به اینترنت وصل میشوید و فیلترینگ را دور میزنید؟ آفرین این یکی از کاربردهای این واژه است. ولی این واژه «هیچ» ربطی به اینترنت، تلگرام، فیلترینگ و … ندارد. Proxy به معنی چیزی/کسی است که به نمایندگی از چیزی/کسی کاری را انجام میدهد. در مورد تلگرام Proxyها کارساز (سرور)هایی هستند که از طریق آنها به تلگرام وصل میشوید. شاید برای این کاربرد در عربی واژهٔ وکیل استفاده شود. کسی که بجای شما کاری را انجام میدهد. در فارسی هم برای این واژه، پیشکار را داریم.
Mobile
این واژه ما را یاد یک دستگاه کوچک که کاربرد اصلی آن تماس از راه دور است میاندازد. ولی Mobile ربطی به این دستگاه ندارد. کلا به هر چیزی که کوچک و یا قابل حمل باشد Mobile گفته میشود. مثلا اگر دقت کرده باشید کارتهای گرافیک لپتاپها پسوند Mobile دارند.
Config
این مورد هم از مواردی است که برداشتی مربوط به اینترنت از آن میشود؛ تلقی عمومی این است که Config یعنی آن چیزی که به برنامهٔ تغییر آیپی داده میشود تا آیپی تغییر پیدا کند. ولی این واژه هیچ ربطی به اینترنت ندارد! Config مخفف Configuration است به معنی تنظیمات یا معانی مشابه. در مورد معروف، تنظیماتی است که به برنامهٔ تغییر آیپی داده میشود تا روش، آیپی مقصد و … برایش مشخص شود.
Reply
این واژه در گپهای مجازی به حرکتی که پیام را به راست یا چپ میکشیم تا پاسخ دهیم گفته میشود. ولی این واژه هم مثل موارد قبلی اصلا تخصصی نیست. به «پاسخ دادن» در زبان انگلیسی Reply گفته میشود. این واژه ربطی به تلگرام، بله، واتساپ و … ندارد!
Filter
این واژهٔ منفور ما را به یاد محدودیتی میاندازد که در استفاده از اینترنت داریم؛ ولی این واژه هم ربطی به اینترنت ندارد! Filter کردن یعنی پالایش کردن. در مورد معروف، مقصد درخواستها در بستر اینترنت پالایش میشوند.
Notification
به پیامی که در بالای صفحهٔ گوشیمان نمایش داده میشود تا چیزی را به ما اطلاعرسانی کند Notification گفته میشود. ولی این واژه اصلا ربطی به فناوری اطلاعات ندارد! این واژه کلا به اطلاعرسانی اشاره داد. اگر کاغذ تبلیغاتی روی در خانهتان بچسبانند این کاغذ را هم میتوان Notification حساب کرد.
مواردی که گفتم قطرهای از اقیانوس کجفهمی از واژگان غیرفارسی به خصوص انگلیسی هستند. همین کجفهمیها باعث میشوند کسی به Online بگوید «آیْلاند» یا به Laptop بگوید «لبتاب». البته این مورد «تنها یکی از دلایل» نیاز به بومیسازی واژگان در هر کشوری در جهان است.
این نوشته با پروانهٔ CC BY-SA 4.0 منتشر شده مگر اینکه در جایی از نوشته خلاف آن گفته شده باشد.
اگر نظری دربارهٔ متن داشتید به من اطلاع دهید: https://rezahosseinzadeh.ir